Selecteer een pagina

fotografie: OOG Den Bosch

Kunstenaars zoeken vaak naar grenzen. Ze onderzoeken niet alleen maatschappelijk fenomenen, maar zijn vaak ook op zoek naar bijzondere materialen om hun visie gestalte te geven. Zo ook Pascal Leboucq, ontwerper van de theatrale kunstinstallatie OOG. Hij vertelt over de zoektocht, de uitdagingen, innovatieve ideeën en de cruciale samenwerking met Canon om OOG te realiseren.

Visuele impact behouden
De installatie bestaat uit een deel dat binnen het gebouw staat en een deel dat naar buiten steekt door de gevel. ‘Om te voorkomen dat de gevel beschadigd raakt, raakt de installatie nergens de gevel’, zegt Pascal. Omdat het OOG hoog tegen de gevel staat, was het belangrijk dat de visuele impact behouden bleef. ‘We moeten op een afstand van zo’n 100 meter toch een krachtige visuele impressie maken’, legt Leboucq uit. ‘Daarvoor hebben we gekeken naar het materiaal: wat is constructief haalbaar én krachtig in communicatie?’

Meer dan een printje
Nadat de irissen waren gefotografeerd met een 60 megapixel camera met macrolens om voldoende resolutie en kwaliteit te halen, begon de zoektocht naar het juiste printmateriaal.

‘Het probleem was dat we de print wilden laten opbollen, zoals een lens van een oog dat ook doet. Er doen zich dan allerlei problemen voor, materiaal kan scheuren en de inkt kan loslaten. Bovendien wilden we transparant materiaal gebruiken, want de bezoekers moet door de print heen naar buiten kunnen kijken. Daarbij kwam dat het materiaal zo licht mogelijk moet zijn én dat we de installatie heel snel op- en af moeten kunnen bouwen. Voldoende eisen dus. Eén optie was om een kunststof polyester plaat te vervormen, maar dat lukte niet, omdat deze te zwaar werd voor de constructie.’

De zoektocht leidde naar ETFE folie (Ethyl Tetra Fluor Ethyleen), ook wel bekend van luchtkussendakens. Het bedrijf Buitink Technologie in Duiven had de expertise over dit materiaal in huis. ‘Samen met hen en Canon hebben wij een jaar gezocht naar de beste manier om dit te printen.‘

De ETFE-folie had als voordeel dat het opblaasbaar was. Dit betekende dat het materiaal licht was, en snel op- en af te bouwen. Maar er bleef een probleem van doorzicht. ‘Er zijn translucente inkten, maar die waren niet dekkend genoeg’, legt Leboucq uit. ‘Dus kozen we uiteindelijk toch voor een dekkende inkt. Het doorzicht verkregen we door softwarematig gaatjes in de print aan te brengen. Samen met Canon hebben we heel veel proeven gedaan met dit materiaal en deze inkt. Maar helaas, uiteindelijk bleek het materiaal toch te stijf, waardoor we teveel kreukels kregen.’

Transparant PVC
Er begon een nieuwe zoektocht. Gewapend met de kennis die inmiddels was opgedaan, kwam Leboucq uit bij standaard transparant PVC dat vaak voor oplaasdoeleinden wordt gebruikt. ‘Iedereen kent het van de strandballen. Dit materiaal is flexibeler en door het op te blazen, verdwijnen kreukels. Een nadeel is dat het materiaal moeilijker te printen is omdat het kruipt. Bovendien wordt tijdens het printen het materiaal op onregelmatige punten verwarmd, waardoor het uitzet. Dat betekende dat we uiteindelijk de prints hebben gemaakt met een vlakbedprinter en behoorlijk hebben geëxperimenteerd met de temperatuurregeling. In de uiteindelijke constructie wordt de print ingespannen in een stalen ring en vervolgens opgeblazen. Hierdoor rekt de print één meter uit.’ De spanning die deze rek oplevert, heeft weer invloed op de keuze van de inkt.

Een ander nadeel van dit kwetsbaar materiaal is dat in combinatie bij vorst en interne luchtdruk het materiaal kapot springt. Voor dit probleem zijn we te raden gegaan bij een luchtbalonnenbedrijf uit Londen. Dit bedrijf heeft ons pvc materiaal geleverd die juist wel tegen extreme temperatuursverschillen kan, zodat we onze installaties het volledige jaar door kunnen monteren aan de gebouwen. Of het nu zonnig is, stormt, regent of droog is… De bezoekers moeten het hele jaar door kunnen genieten van het project.’

De ogen zijn geprint bij Kleefkracht onder begeleiding van Otto Keijzer, service product manager van Canon. In dit filmpje vertelt hij over de innovatieve methoden die zijn bedacht voor het vraagstuk die bij de uitvoering van het concept kwamen kijken.

* Een gedeelte van deze tekst is afkomstig uit het interview met Pascal Leboucq  ‘Meer dan een printje. Een jaar zoeken naar het juiste materiaal’ (Graficus, oktober 2014).